Kıdem tazminatı hesaplama
Giydirilmiş brüt ücretinizi ve çalışma tarihlerinizi girin; güncel tavan ve damga vergisi kesintisiyle net kıdem tazminatınızı hesaplayalım.
Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı, bir işçinin aynı işverene bağlı olarak belirli bir süre çalıştıktan sonra iş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi durumunda işveren tarafından ödenen parasal güvencedir. Temel yasal dayanağı 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesidir; 4857 sayılı yeni İş Kanunu bu konuda eski kanuna atıf yapmaktadır.
Uygulamada iki temel işlev görür: uzun yıllar boyunca aynı işyerine bağlı kalan çalışanın sadakatini ödüllendirmek ve işini kaybeden kişiye yeni bir iş bulana kadar geçimini sürdürebileceği bir tampon sağlamak. Bu nedenle kıdem tazminatı tutarı çalışma süresi uzadıkça doğrusal olarak artar.
Hak kazanma koşulları
Kıdem tazminatına hak kazanmak için iki temel koşulun birlikte sağlanması gerekir: aynı işverene bağlı en az bir tam yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin aşağıdaki hallerden biriyle sona ermesi.
Tazminat doğuran fesih halleri şunlardır: işveren tarafından haklı neden olmaksızın işten çıkarılmak; çalışanın emeklilik, malullük veya ölüm aylığına hak kazanması ya da toptan ödeme almak üzere SGK'ya başvurması; erkek çalışanın askerlik hizmeti nedeniyle ayrılması; kadın çalışanın evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması; çalışanın ölümü. Bunların dışında işverenin ücret ödememesi veya iş koşullarını esaslı biçimde değiştirmesi gibi durumlarda çalışan haklı nedenle iş sözleşmesini feshederse de tazminat hakkı doğar.
Dikkat edilmesi gereken nokta şudur: işçinin haklı bir neden olmaksızın kendi isteğiyle istifa etmesi halinde kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz. Ancak emeklilik nedeniyle ayrılma bu kuralın en sık karşılaşılan istisnasıdır.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Hesaplamanın mantığı şudur: her tam çalışma yılı için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında tazminat ödenir. Bir yıldan artan kısımlar için aynı oran üzerinden güne bölünmüş hesap yapılır; yani 5 yıl 219 gün çalışan biri tam 5 yıl artı 219/365 yıl üzerinden tazminat alır.
Formül basit görünse de asıl tartışmalı nokta giydirilmiş brüt ücretin doğru hesaplanmasıdır. Buna dahil olanlar: çıplak brüt maaş, düzenli ödenen yol yardımı, yemek yardımı, yakacak yardımı ve ikramiyelerin aylığa bölünmüş karşılığı. Buna dahil olmayanlar ise fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ve ara sıra ödenen primlerdir. İşverenler zaman zaman giydirilmiş ücreti eksik hesaplayarak tazminatı düşük ödemektedir; bu nedenle hesaplayıcıya tüm düzenli ödemeleri eklemek önemlidir.
Son olarak tavan devreye girer: giydirilmiş brüt ücret, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın her yarıyıl güncellediği tavanı (64.948,77 ₺) aşıyorsa hesap tavan üzerinden yapılır. Tavan altında kalanlar için böyle bir kısıt yoktur.
Kesintiler: neden brüt ile net arasındaki fark küçük?
Kıdem tazminatının vergisel açıdan önemli bir ayrıcalığı vardır: gelir vergisine tabi değildir. SGK primi de kesilmez. Bu iki kesintinin olmadığı durumda tek yapılan kesinti binde 7,59 oranındaki damga vergisidir. Sonuç olarak brüt kıdem tazminatının yüzde 99,2'sinden fazlası çalışanın eline geçer; bu oran normal maaş ödemelerindeki yüzde 65–80 bandıyla kıyaslandığında oldukça yüksektir.
Hesaplama örneği
Somutlaştıralım: giydirilmiş brüt maaşı 50.000 TL olan bir çalışan 8 yıl 5 ay (8,42 yıl) çalışmış olsun. Maaşı tavanın (64.948,77 ₺) altında olduğundan kendi brütü esas alınır.
Brüt tazminat: 50.000 × 8,42 = 421.000 TL. Damga vergisi: 421.000 × 0,00759 ≈ 3.195 TL. Net tazminat: yaklaşık 417.805 TL. Aynı hesabı yapmak için yukarıdaki hesaplayıcıya kendi değerlerinizi girmeniz yeterlidir.
Sık yapılan hatalar ve dikkat edilmesi gerekenler
Giydirilmiş ücreti eksik bildirmek: Yalnızca çıplak maaşı baz almak, özellikle yüksek yan haklar alan çalışanlar için ciddi kayba yol açar. Düzenli ödenen her kalemin giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiğini hatırlayın.
Tavanı yanlış dönem için uygulamak: Tavan yılda iki kez (Ocak ve Temmuz) güncellenir. Uzun süre çalışan birinin tazminatında hangi dönemlerde hangi tavanın geçerli olduğunu doğru takip etmek gerekebilir; bu araç güncel döneme ait tavanı kullanmaktadır.
Bir yılı doldurmadan ayrılmak: 11 ay 29 gün çalışan biri sıfır tazminat alır; bir gün sonraya kadar dayanmak 1 yıllık tazminat hakkı doğurur. Eğer işten çıkarılmak üzereyseniz bu hesabı göz önünde bulundurmak kritik olabilir.
Ödeme gecikmesini takip etmemek: Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği gün ödenmesi gereken bir alacaktır. Gecikme halinde en yüksek banka mevduat faizi işler ve bu faiz dava açılmadan önce noter ihtarnamesiyle de talep edilebilir.
2026 kıdem tazminatı tavanı ne kadar?
Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgesine göre 1 Ocak – 30 Haziran 2026 dönemi için kıdem tazminatı tavanı 64.948,77 ₺ (brüt). Giydirilmiş brüt aylık ücretiniz bu tutarın üzerindeyse hesap, tavan üzerinden yapılır. Tavan, memur maaş katsayısına bağlı olarak her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir.
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kural olarak kendi isteğiyle istifa eden çalışan kıdem tazminatına hak kazanamaz. Ancak bazı istisnalar vardır: emeklilik için yeterli prim gün sayısına ve yaşa ulaşarak ayrılmak, evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılan kadın çalışanlar, askerlik nedeniyle ayrılmak veya işverenin iş koşullarını esaslı biçimde değiştirmesi gibi hallerde istifa etsek de tazminat doğabilir.
Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?
Kıdem tazminatı gelir vergisinden muaftır ve SGK primi kesilmez. Yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılır. Bu nedenle brüt ile net tutar arasındaki fark oldukça küçüktür.
Aynı işyerinde birden fazla dönem çalıştıysam ne olur?
Aynı işverene ait işyerlerinde aralıklı çalışıldıysa, önceki dönem için kıdem tazminatı ödenmişse o dönem yeni hesaba katılmaz. Ödenmemişse tüm dönemler birleştirilerek toplam kıdem hesaplanır. Farklı işverenler söz konusuysa her işveren kendi döneminden sorumludur.
Kıdem tazminatı ne zaman ödenir?
İş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel olur, yani o gün itibariyle ödenmesi gerekir. İşveren geciktirirse, gecikilen süre için en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte talep edilebilir. Bu faiz hakkı dava açılmadan önce noterden yapılacak ihtarname ile de kullanılabilir.
Yasal dayanak: 1475 sayılı İş Kanunu m.14, 4857 sayılı İş Kanunu, Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; ihbar tazminatı, kullanılmayan izin ücreti gibi diğer işçilik alacaklarını kapsamaz ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.